H Wikipedia είναι μία από τις δημοφιλέστερες διαδικτυακές εγκυκλοπαίδειες παγκοσμίως. Τη χρησιμοποιούμε μάλλον καθημερινά και είναι από τις πρώτες σελίδες, αν όχι η πρώτη, που επισκεπτόμαστε όταν ψάχνουμε και τον πιο μικρό ορισμό. Δε νομίζω, όμως, να σκεφτόμαστε την δουλειά που μπορεί να υπάρχει πίσω από αυτό ή τα προβλήματα που ενδεχομένως προκύπτουν κατά τη διαχείρισή της.

Τα  πνευματικά δικαιώματα είναι κάτι που προσωπικά με εντυπωσίασε. Ενώ δηλαδή υπάρχει η υποχρέωση να γίνει αναφορά σε μία παραπομπή, η δουλειά των μελών της δεν υπόκειται στον νόμο προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων με τον ίδιο τρόπο που υπόκειται η δουλειά των υπόλοιπων ανθρώπων που δημοσιεύουν το οτιδήποτε στο διαδίκτυο. Ο καθένας μας μπορεί να χρησιμοποιήσει ,ή μάλλον χρησιμοποιούμε ήδη, ό,τι θεωρήσει χρήσιμο χωρίς να χρειάζεται να ζητήσει άδεια. Αρκεί μόνο μία μικρή αναφορά στο κάτω μέρος μιας εικόνας ή ενός κειμένου για να μπορέσουμε να το συμπεριλάβουμε.

Το θέμα της διόρθωσης των πληροφοριών και των λημμάτων της Wikipedia είναι ένα δεύτερο σημείο που μου τράβηξε το ενδιαφέρον. Όλοι κάποια στιγμή θα έχουμε δει να γράφεται κάτι το οποίο δεν ισχύει. Και πολλοί ίσως έχουμε δει να γίνεται μία διόρθωση και στη συνέχεια να ασκείται κριτική σ’ αυτόν που παρενέβει. Τι είναι προτιμότερο όμως; Να αφήσουμε κάτι χωρίς να το διορθώσουμε ή να παρέμβουμε παρά την ενδεχόμενη κριτική που μπορεί να ακολουθήσει;

Γενικά το θέμα της συμμετοχικής δημιουργίας στο διαδίκτυο έχει σημεία τα οποία δεν σκεφτόμαστε, συνήθως επειδή δε μας αφορούν. Έχουμε πρόσβαση και χρησιμοποιούμε το τελικό αποτέλεσμα χωρίς να μας απασχολεί το πώς φτάσαμε εκεί. Και αυτό ακριβώς γιατί έχουμε έτοιμο αυτό που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε χωρίς να απαιτείται παρέμβαση από μέρους μας. Οπότε γιατί να μας ενδιαφέρει; Υπάρχουν, όμως, άνθρωποι οι οποίοι δουλεύουν για να γίνει όλο αυτό. Και οι οποίοι δουλεύουν γνωρίζοντας ότι η πρόσβαση είναι ελεύθερη. Κάτι που πιο ελεύθερα σημαίνει ότι εργάζονται για να φτιάξουν κάτι το οποίο δεν προορίζεται για δική τους χρήση μόνο και το οποίο θα μπορούν να εκμεταλλευτούν για δικό τους κέρδος αλλά κάτι το οποίο προορίζεται για όλους.  Δε πιστεύω ότι οι περισσότεροι από εμάς, συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού μου φυσικά, θα ήταν πρόθυμοι να γίνει κάτι τέτοιο με τη δική τους δουλειά.

Και συχνά μπορεί να ασκούμε κριτική ή να μην θεωρούμε τέτοιες σελίδες ως τις πιο αξιόπιστες πηγές για πιο “σοβαρές” δουλειές αλλά δε νομίζω ότι θα ήταν πολλοί από εμάς πρόθυμοι να βοηθήσουν ή να συμμετάσχουν έτσι ώστε να διορθωθούν τυχόν υπάρχοντα προβλήματα. Φυσικά και η κριτική είναι κάτι και επιθυμητό και χρήσιμο. Δεν ωφελεί κανέναν το να μην αναφέρουμε τυχόν προβλήματα ή να μην κάνουμε προτάσεις για βελτίωση αλλά δεν ωφελεί και κανέναν το να επισημαίνουμε λάθη με μία διάθεση ίσως επιθετική.

Ίσως λοιπόν χρειάζεται να σκεφτούμε πόσο χρήσιμο ή όχι είναι για εμάς κάτι τέτοιο και πόσο μας βοηθάει. Και επειδή μάλλον η απάντηση είναι ότι και χρήσιμο είναι και μας βοηθάει μπορούμε να βοηθήσουμε και εμείς. Αν δε θέλουμε να μετέχουμε ενεργά, αρκεί μία διόρθωση ή ακόμα και μία πρόταση για διόρθωση των προβλημάτων που ενδεχομένως εντοπίζουμε.

Advertisements